Mula Lunes hanggang Linggo
Isang linggo sa kusina, may baon at may pahinga
Mas madaling kumain nang balanse kapag may plano bago pa mamalengke. Narito ang isang halimbawang linggo, kung paano dalhin ang ulam sa trabaho, at ang mga gawi na kasinghalaga ng nasa plato.
Lingguhang hapag
- Lun
- Mar
- Miy
- Huw
- Biy
- Sab
- Lin
Pitong pahina ng kalendaryo, pitong hapunan
Halimbawa lamang ito, hindi diet plan. Pinagsasama nito ang tatlong ulam at iba pang lutong Pilipino na madaling dagdagan ng gulay. Ang tirang ulam ng hapunan ay puwedeng baon kinabukasan.
-
Lunes
Sinigang na bangus
Sariwang sampalok, kangkong, labanos at okra. Isang tasang kanin.
-
Martes
Tinolang manok
Sayote at malunggay; ang matitira ay baon sa Miyerkoles.
-
Miyerkoles
Ginisang munggo
Munggo na may malunggay at kaunting hipon sa halip na chicharon.
-
Huwebes
Inihaw na tilapia
Ensaladang talong at kamatis, sawsawang suka na may bawang.
-
Biyernes
Pinakbet
Kalabasa, sitaw, talong, okra at ampalaya; bagoong sa dulo, kaunti lang.
-
Sabado
Sinigang na hipon
Kamias bilang pampaasim, gabi at sitaw para sa mas malapot na sabaw.
-
Linggo
Salu-salo
Inihaw na bangus para sa pamilya; kalahati ng dahon ng saging ay gulay at prutas.
-
Listahan sa palengke
Bilhin ang matitigas na gulay sa Lunes at ang madahong gulay tuwing dalawa o tatlong araw para laging sariwa.
Baon sa trabaho
Tatlong palapag ng baunan
Mas madaling kontrolin ang alat at mantika kapag galing sa sariling kusina ang tanghalian. Isipin ang baunan na may tatlong palapag: bawat isa ay may sariling tungkulin.
Itaas na palapag
Gulay
Ang pinakamalaking bahagi: ensaladang pipino at kamatis, ginisang sitaw o mga gulay mula sa sinigang. Ihiwalay ang sabaw sa thermos.
Gitnang palapag
Ulam
Isang hiwa ng inihaw na isda, manok mula sa tinola o isang itlog na nilaga. Kasinlaki ng palad.
Ibabang palapag
Kanin
Isang tasa, puti o hinaluan ng brown rice. Huwag nang lagyan ng toyo; may timpla na ang ulam.
Ligtas na pag-iimbak ng sabaw
- Palamigin ang natirang sabaw at ilagay sa ref sa loob ng dalawang oras pagkatapos maluto.
- Ubusin sa loob ng isa hanggang dalawang araw.
- Initin hanggang kumulo bago ilagay sa thermos o kainin.
- Hindi iniiwan sa mesa nang buong hapon ang sabaw na may isda o hipon, lalo na sa mainit na panahon.
Sa labas ng plato
Mga paalala sa pisara ng barangay
Bahagi lamang ng pang-araw-araw na kagalingan ang pagkain. Ang mga gawing ito ang kasama nito sa buong linggo.
-
Lakad pagkatapos kumain
Sampu hanggang labinlimang minutong lakad pagkatapos ng hapunan, sa kanto o sa plaza. Unti-unting dagdagan sa buong linggo.
-
Kahit sa ihawan sa kanto, puwedeng pumili ng isda at samahan ng ensalada.
-
Tubig sa mesa
Isang pitsel ng tubig sa hapag sa halip na softdrinks. Mas kailangan ito sa mainit na buwan at pagkatapos ng maalat na ulam.
-
Sapat na tulog
Regular na oras ng pagtulog at paggising. Iwasan ang mabigat at maalat na hapunan bago mismo matulog.
-
Mas kaunting alak at yosi
Kung umiinom sa inuman, kumain ng gulay at uminom ng tubig; mas mabuti pa rin ang mas kaunti. Ang pagtigil sa paninigarilyo ay tinutulungan ng health center.
-
Check-up sa health center
Ipasukat paminsan-minsan ang presyon at itanong kung kailan dapat magpa-test ng asukal at kolesterol, kahit walang nararamdaman.
Kaligtasan
Kailan dapat mag-ingat, at kailan dapat magpatingin
Pangkalahatang gabay ang mga recipe sa site na ito. May mga taong kailangang itanong muna sa doktor ang mga pagbabago sa pagkain.
Itanong muna sa doktor kung
- may sakit kayo sa bato: ang ilang gulay at mga pamalit-asin ay mataas sa potassium;
- umiinom kayo ng gamot para sa presyon, puso o pampalabnaw ng dugo;
- may diabetes kayo at kailangang sukatin ang kanin at matatamis na sarsa;
- may gout kayo at madalas kumain ng hipon, lamang-loob o isda;
- may allergy kayo sa isda, hipon o iba pang lamang-dagat;
- may kasalo sa hapag na buntis, nagpapasuso, may edad na o may iba pang pangmatagalang kondisyon.
Sa pag-iihaw: magluto sa lugar na may hangin, huwag sa saradong kusina, at itapon ang sunog na bahagi.
Tumawag sa 911 o pumunta agad sa ospital kung
- may pananakit o paninikip ng dibdib;
- biglang nanghina o namanhid ang isang bahagi ng mukha o katawan, o nahirapang magsalita;
- nahihirapang huminga, o namaga ang labi o lalamunan pagkatapos kumain;
- matindi at biglaang pananakit ng ulo;
- paulit-ulit na pagsusuka o pagtatae na may kasamang panghihina.
Para sa mga sintomas na hindi nawawala, tulad ng pamamaga ng binti o pagbabago sa pag-ihi, magpatingin sa doktor sa lalong madaling panahon.
May recipe kayo na gustong ipaayos?
Ipadala ang tanong tungkol sa isang ulam o sa linggong ito. Babasahin namin at sasagutin sa email kung tungkol ito sa pagluluto.
Paalala tungkol sa nilalaman
Nilikha ang Deyogel para magbahagi ng pangkalahatang kaalaman tungkol sa lutong Pilipino at sa lugar nito sa balanseng pagkain ng kalalakihan. Tinatalakay namin kung paano lutuin ang sinigang, tinola at inihaw na isda nang may mas maraming gulay, mas katamtamang alat at mas maingat na paraan ng pagluluto. Hindi pinapalitan ng mga artikulo ang pagsusuri, diyagnosis o gamutan ng doktor para sa mga kondisyon ng puso, bato, presyon ng dugo o asukal sa dugo. Iba-iba ang katawan ng bawat tao, kaya walang ipinapangakong tiyak na resulta. Kung may nararamdamang pagbabago, pananakit o problemang hindi nawawala, kumonsulta sa doktor o rehistradong nutritionist-dietitian.