Tatlong ulam, dalawang bersyon
Ang nakasanayang luto at ang mas magaan na kapatid nito
Sa bawat ulam, inilalagay namin magkatabi ang paraang kinagisnan ng maraming pamilya at ang bersyong may mas maraming gulay at mas maingat na timpla. Pareho pa rin ang lasa na hinahanap ninyo.
Pangkalahatang gabay sa pagluluto. Kung may kondisyon kayo sa kalusugan, itanong muna sa doktor ang mga pagbabago sa pagkain.
Sinigang: mas maraming gulay, mas sariwang asim
Ang sinigang ay isa sa pinakamadaling ulam na gawing mas balanse, dahil sabaw na ito na puno ng gulay. Ang kailangan lang bantayan ay ang alat ng pampaasim na nakabalot at ang dami ng taba sa karne.
| Bahagi | Nakasanayan | Mas magaan na bersyon |
|---|---|---|
| Pampaasim | Isang buong sachet ng sinigang mix | Sariwang sampalok na pinakuluan at sinala, o kamias, bayabas o santol; kalahating sachet kung kailangan |
| Pangunahing sangkap | Liempo o buto-buto na maraming taba | Bangus, tilapia, hipon o kasim na tinanggalan ng nakikitang taba |
| Gulay | Ilang piraso ng kangkong at labanos | Kangkong, labanos, sitaw, okra, talong at gabi; halos kalahati ng kaldero |
| Alat | Patis habang niluluto at muli sa mesa | Patis sa dulo lamang, pagkatapos tikman; sili at kamatis para sa lasa |
| Paghahain | Malaking bunton ng kanin, kaunting sabaw | Isang mangkok na puno ng gulay at sabaw, isang tasang kanin sa tabi |
Tinola: luya, malinaw na sabaw at berdeng dahon
Banayad ang tinola sa tiyan at simple ang sangkap. Ang mga hakbang na ito ay para sa apat na tao, mga isang oras mula simula hanggang paghahain.
-
Ihanda ang manok
Gumamit ng hita o pitso, tanggalin ang karamihan ng balat at nakikitang taba. Mas malinaw ang sabaw at mas kaunti ang mantikang lulutang.
-
Igisa ang luya muna
Isang kutsarang mantika lang. Igisa ang maraming hiniwang luya, bawang at sibuyas hanggang mabango bago ilagay ang manok.
-
Pakuluan nang dahan-dahan
Lagyan ng tubig o hugas-bigas, pakuluan, saka hinaan ang apoy. Alisin ang bula sa ibabaw para luminaw ang sabaw.
-
Idagdag ang sayote o papaya
Kapag malambot na ang manok, ilagay ang hiniwang sayote o hilaw na papaya. Hayaang maluto hanggang malambot pero hindi durog.
-
Timplahan sa dulo
Tikman muna ang sabaw. Kaunting patis at paminta lamang; ang luya at manok na ang nagbibigay ng lasa, kaya hindi na kailangan ng cube.
-
Isang dakot ng dahon
Patayin ang apoy at ihulog ang malunggay o dahon ng sili. Sapat na ang init ng sabaw para maluto ang mga ito.
Inihaw na isda: katamtamang baga, mas kaunting sunog
Ang pag-iihaw ay hindi nangangailangan ng maraming mantika, kaya magandang paraan ito para sa isda. Ang bantayan ay ang matamis at maalat na marinade at ang mga bahaging nasusunog.
Palit-sangkap na halos hindi napapansin sa lasa
Hindi kailangang sabay-sabay. Pumili ng isa ngayong linggo at idagdag ang susunod sa darating na linggo.
- Buong sachet ng sinigang mix Sariwang sampalok o kamias, kalahating sachet kung kailangan
- Pampalasang cube sa tinola Mas maraming luya, sibuyas at sabaw na pinakuluan nang matagal
- Liempo sa sinigang Bangus, hipon o kasim na walang nakikitang taba
- Malalim na prito ng isda Inihaw o pinasingaw sa dahon ng saging
- Toyo na diretso sa kanin Toyo at calamansi sa maliit na platito
- Dalawang tasang puting kanin Isang tasang kanin at dagdag na mangkok ng gulay
- Softdrinks kasabay ng ulam Tubig o malamig na tsaa ng tanglad na walang asukal
Mga madalas itanong
Mga tanong mula sa kusina
Mga tanong na madalas naming marinig tungkol sa tatlong ulam at sa pagbabago ng nakasanayan.
Tingnan kung paano ito pagsasama-samahin sa isang linggoPuwede bang palitan ng mga ulam na ito ang gamutan o gamot?
Hindi. Ang mga recipe ay bahagi ng pang-araw-araw na pagkain at hindi gamot. Kung may iniinom kayong gamot o sinusundang plano ng doktor, ituloy ito at itanong sa kanya ang anumang pagbabago sa pagkain.
Paano kung may maramdaman akong hindi maganda pagkatapos ng bagong ulam?
Itigil muna ang sangkap na pinaghihinalaan ninyo at magpahinga. Kung may pantal, pamamaga ng labi o hirap sa paghinga pagkatapos kumain ng isda, hipon o iba pang sangkap, tumawag agad sa 911.
Kailan dapat magpatingin sa doktor o dietitian?
Kapag may sakit sa bato, puso, presyon o asukal sa dugo, kapag may iniinom na maintenance na gamot, o kapag may pagbabago sa katawan na hindi nawawala. Ang rehistradong nutritionist-dietitian ang makakatulong sa planong akma sa inyo.
Masama ba ang kanin?
Hindi. Bahagi ng halos bawat hapag Pilipino ang kanin. Ang mungkahi ay sukatin ito, halimbawa isang tasa bawat kain, at paminsan-minsang haluan ng brown rice o ibang butil.
Bawal na ba ang sinigang mix?
Hindi bawal. Maalat ito kaya mas mainam ang kalahating sachet na sinasamahan ng sariwang pampaasim, at huwag nang magdagdag ng patis hangga't hindi natitikman.
Puwede bang inihaw na isda araw-araw?
Masarap ang iba-iba. Magpalit-palit ng isda at ng paraan: inihaw, pinasingaw, sinigang. Kapag nag-iihaw, iwasang masunog ang laman.
Paano kung ayaw ng pamilya ang sobrang daming gulay?
Unti-unti. Magsimula sa isang dagdag na gulay sa bawat kaldero, hiwain nang maliliit, at ihain ang paboritong gulay ng pamilya nang mas madalas.
Paalala tungkol sa nilalaman
Nilikha ang Deyogel para magbahagi ng pangkalahatang kaalaman tungkol sa lutong Pilipino at sa lugar nito sa balanseng pagkain ng kalalakihan. Tinatalakay namin kung paano lutuin ang sinigang, tinola at inihaw na isda nang may mas maraming gulay, mas katamtamang alat at mas maingat na paraan ng pagluluto. Hindi pinapalitan ng mga artikulo ang pagsusuri, diyagnosis o gamutan ng doktor para sa mga kondisyon ng puso, bato, presyon ng dugo o asukal sa dugo. Iba-iba ang katawan ng bawat tao, kaya walang ipinapangakong tiyak na resulta. Kung may nararamdamang pagbabago, pananakit o problemang hindi nawawala, kumonsulta sa doktor o rehistradong nutritionist-dietitian.